Thớt là một trong những vật dụng nhà bếp không thể thiếu trong mỗi gia đình.Dùng thớt như thế nào để vừa chế biến được những món ăn ngon, vừa đảm bảo vệ sinh, bảo vệ sức khoẻ là việc mà các bà nội trợ rất quan tâm. Điều này cũng quan trọng không kém việc lựa chọn thực phẩm an tòan.
Một nghiên cứu khoa học đã cho thấy : lượng vi khuẩn ở thớt cao thứ hai trong nhà bếp Theo tiến sĩ vi sinh vật Gerba (Mỹ) :thớt là nơi thường xuyên đặt đủ mọi loại thức ăn để cắt thái, nhưng không ít bà nội trợ chỉ cọ rửa thớt một cách sơ sài và không giữ thớt khô ráo.Vì vậy trên bề mặt một chiếc thớt có thể chứa một lượng vi khuẩn nhiều gấp 200 lần vi khuẩn có trên bề mặt thiết bị vệ sinh.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm –viện phó Viện Dinh dưỡng cũng khuyến cáo: "Vi khuẩn từ thực phẩm sống có thể lưu lại ở những dụng cụ làm bếp như dao, thớt và thể truyền sang thực phẩm. Đây là một trong những nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm.”
Lời khuyên của các chuyên gia vệ sinh ATTP là mỗi nhà bếp cần có ít nhất hai chiếc thớt dùng riêng cho hai lọai thức ăn sống và chín. Cẩn thận hơn, có thể dùng thêm chiếc thớt thứ ba để cắt trái cây. Hiện nay thị trường có nhiều lọai thớt khác nhau như thớt gỗ, thớt nhựa và thớt thủy tinh.
Thớt nhựa nhẹ, không bị mục và dễ sử dụng. Tuy nhiên, khi cắt thực phẩm trên thớt nhựa sẽ để lại những vết dao, lâu ngày các vết này sẽ bị đen trông rất kém vệ sinh. Các chuyên gia VSATTP cũng khuyến cáo: nếu chặt hoặc băm bằng thớt nhựa , những mảnh nhựạ nhỏ có thể lẫn vào thức ăn, mà nhựa là hóa chất nên sẽ ra sao nếu hàng ngày ăn phải các mảnh nhựa nhỏ này vào (?)
Thớt thủy tinh có ưu điểm là hình ảnh,màu sắc đẹp. Nó không bị ôxy hóa cũng không bị xước khi cắt thức ăn và dễ rửa. Nhưng khuyết điểm lớn nhất là lọai thớt này không dùng để chặt hoặc băm, rất dễ vỡ, khi cắt thường tạo ra tiếng kêu lách cách rất khó chịu…
Thớt gỗ, lọai thớt truyền thống của những bà nội trợ Việt Nam có khá nhiều ưu điểm: thớt dầy nặng có thể chặt, băm, thớt mỏng nhẹ thì dùng để cắt thái, xài khá bền và an toàn. Tuy nhiên với những lọai thớt gỗ kém chất lượng hoặc chưa qua xử lý thì hầu hết đều bị răn nứt li ti, dễ bị lên mùn hoặc bị mục sau một thời gian. Chính những khe nứt li ti là nơi giữ lại mảnh vụn của thức ăn, tạo điều kiện cho sự phát triển của vi khuẩn, gây hại cho sức khỏe
Sau đây là một số lời khuyên của các chuyên gia vệ sinh an toàn thực phẩm về cách chọn và sử dụng thớt:
Chọn thớt an toàn:
Chọn sản phẩm có nguồn gốc, có địa chỉ nhà sản xuất, thành phần nguyên liệu… rõ ràng, vì nhà sản xuất sẽ phải chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình. Không chọn những sản phẩm hoàn toàn chỉ có tiếng nước ngoài hoặc chỉ có những thông tin chung chung lập lờ.... Hiện nay,thị trường có những sản phẩm thớt nhựa giá rẻ được sản xuất từ nhựa tái chế rất độc hại.
Với thớt gỗ, cần cẩn thận kkông chọn những lọai thớt có phủ một lớp sơn bằng màu lên trên bề mặt vì đây có thể là cách để nhà sản xuất che dấu các vết nứt hoặc thâm mốc trên mặt thớt.. Nên chọn lọai thớt phẳng, không sần sùi, không cập kênh khi cắt thái sẽ khó khăn. Không nên chọn thớt rẻ mà quên đi các yếu tố quan trọng trên.
Sử dụng thớt an tòan
Rửa thớt ngay sau khi sử dụng. Sử dụng bàn chải hoặc miếng xốp và nước rửa chén chà mạnh để sạch những mảnh vụn của thực phẩm bám trên thớt.
Thỉnh thoảng nên rắc một ít muối lên bề mặt, dùng trái chanh chà lên thớt. Chanh sẽ khử mùi hôi, muối sẽ chống được vi khuẩn trên thớt. Sau đó lau khô thớt, treo hoặc dựng lên cho khô ráo.
Dùng thớt gỗ để cắt thái vừa an tòan, vừa tránh làm dao mau cùn. Nên thay thớt mới sau vài tháng, vì nếu sử dụng lâu các vết cắt qua lại sẽ dày đặc, sẽ trở thành nơi lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi và bám vào thực phẩm
Hòang Cúc
Trích Phụ nữ Thủ Đô ngày 11/11/09